Iers: de taal van ierland

Iers of Iers-Gaelisch (Gaeilge) is een Keltische taal die gesproken wordt in Ierland. Het Primitief Iers is bekend uit de vijfde en zesde eeuw door inscripties in het Ogham-alfabet. Vanaf de zesde eeuw zijn er Oud-Ierse glossen, en vanaf 700 een rijke literatuur. Vanaf de zeventiende eeuw werd de taal teruggedrongen door het Engels.

De taal heeft in Ierland een beschermde positie: het is de eerste officiële taal van het land. Ondanks deze hoge erkenning hebben slechts weinigen haar ook echt als moedertaal, en kan het Iers zelfs als een potentieel bedreigde taal worden beschouwd. Deze ogenschijnlijke paradox is veroorzaakt doordat het Iers een hele tijd lang wel als tweede taal is onderwezen in een poging de taal nieuw leven in te blazen, maar niet door nieuwe generaties als moedertaal aangeleerd. De status van de taal is dus onveilig maar wellicht niet uitzichtloos.

Momenteel beleeft het Iers een heropleving. De taal wordt op school opnieuw onderwezen in de hele Ierse Republiek. Als eerste taal fungeert het Iers met name in het westen van het eiland. Deze “Gaeltacht regions” liggen met name in de graafschappen Donegal, Mayo, Galway en Kerry. In heel de republiek wordt ook de bewegwijzering in de twee talen aangeduid. In delen van het schiereiland Dingle – en bij uitbreiding in de hele Gaeltacht – zelfs uitsluitend in het Iers. Het hiernaast afgebeelde bord werd in Galway aangetroffen (zoals voor een goed verstaander leesbaar is).


Powered by WordPress. Designed by WooThemes